Zapisz się do newslettera i odbierz 10% zniżki na zakupy*
*Kod zniżkowy dostępny dla zarejestrowanych użytkowników

Czym jest fotostarzenie się skóry?

Współczesna dermatologia i kosmetologia poświęcają wiele uwagi zjawisku fotostarzenia, uznając je za jeden z kluczowych problemów zdrowotnych i estetycznych skóry. Długotrwała ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe prowadzi do głębokich zmian strukturalnych oraz funkcjonalnych w obrębie skóry, które różnią się od efektów zwykłego starzenia się organizmu. 

Jakie są objawy fotostarzenia skóry?

Fotostarzenie ujawnia się poprzez szereg charakterystycznych zmian, które wykraczają poza naturalne procesy starzenia chronologicznego. Do najważniejszych objawów należą: 

  1. Głębokie, utrwalone zmarszczki: Zmarszczki mimiczne ulegają pogłębieniu, pojawiają się nowe bruzdy, szczególnie na policzkach, czole i wokół ust. 
  2. Utrata jędrności i sprężystości skóry: Skóra staje się wiotka, opadająca, trudniej wraca do pierwotnego kształtu, co związane jest z degradacją kolagenu i elastyny. 
  3. Przebarwienia i plamy soczewicowate (starcze): Na twarzy, dekolcie czy grzbietowych powierzchniach dłoni pojawiają się nieregularne, ciemniejsze plamy, spowodowane nadmierną produkcją melaniny po ekspozycji na słońce. 
  4. Hiperpigmentacje, odbarwienia: Skóra może mieć niejednolity koloryt, miejscowe przebarwienia i jasne plamy (hipopigmentacje). 
  5. Teleangiektazje: Poszerzone, trwałe naczynka krwionośne, często widoczne na policzkach i nosie, dają efekt „pajączków”. 
  6. Chropowatość i suchość skóry: Skóra dotknięta fotostarzeniem traci naturalny blask, staje się szorstka, łuszcząca się, podatna na podrażnienia. 
  7. Ścieńczenie naskórka: Zmniejszenie grubości naskórka prowadzi do większej wrażliwości i podatności na urazy. 
  8. Zmiany przedrakowe i nowotworowe: Charakterystyczne są rogowacenie słoneczne, a w zaawansowanych przypadkach – rak skóry, najczęściej w miejscach najbardziej eksponowanych na słońce. 

Jakie czynniki zwiększają ryzyko fotostarzenia ?

Na tempo i intensywność fotostarzenia wpływa wiele czynników, z których część można modyfikować: 

  1. Częsta i długotrwała ekspozycja na słońce bez ochrony – najważniejszy czynnik ryzyka. Regularne przebywanie na zewnątrz, szczególnie w godzinach szczytu nasilenia UV, znacznie przyspiesza procesy starzenia skóry. 
  2. Brak stosowania kremów z SPF lub stosowanie ich nieregularnie, w zbyt małej ilości, albo tylko w słoneczne dni. Skóra pozbawiona ochrony jest podatna na szkodliwe działanie zarówno UVB, jak i UVA przez cały rok. 
  3. Jasna karnacja, piegi, skłonność do oparzeń słonecznych: Osoby o fototypie I i II (wg skali Fitzpatricka) mają mniej melaniny chroniącej przed UV, dlatego ich skóra szybciej ulega fotouszkodzeniom. 
  4. Wiek: Z biegiem lat mechanizmy naprawcze skóry słabną, a skutki przewlekłego narażenia na promieniowanie kumulują się. 
  5. Stosowanie leków i substancji fotouczulających: Niektóre antybiotyki, środki hormonalne, zioła (np. dziurawiec), kosmetyki lub perfumy mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV. 
  6. Stosowanie solarium oraz lamp UV: Sztuczne źródła promieniowania UV, nawet w krótkich seriach, mogą mieć podobnie negatywny wpływ jak słońce. 
  7. Zanieczyszczenia środowiskowe, smog: Związki obecne w powietrzu nasilają stres oksydacyjny, pogłębiając skutki działania UV. 
  8. Nieprawidłowa pielęgnacja skóry: Zbyt częste złuszczanie, brak nawilżenia i ochrona lipidowa bariery skórnej przyczyniają się do osłabienia skóry wobec czynników zewnętrznych. 

Jak chronić skórę przed fotostarzeniem ?

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania fotostarzeniu jest konsekwentna i świadoma ochrona przed promieniowaniem UV przez cały rok, niezależnie od pogody i pory roku. Kluczową rolę pełnią w tym kremy z filtrem SPF: 

  1. Wybór kremu z odpowiednim filtrem: Zalecany jest SPF minimum 30, szczególnie latem, w górach lub nad wodą. W przypadku osób o bardzo jasnej skórze oraz dzieci warto sięgać po produkty o SPF 50 i więcej. 
  2. Szerokie spektrum ochrony: Nowoczesne kremy powinny chronić zarówno przed promieniowaniem UVB, jak i UVA (oznaczenie „broad spectrum” lub symbol UVA w kółku na opakowaniu). 
  3. Prawidłowa aplikacja: Krem należy nałożyć na skórę co najmniej 20 minut przed ekspozycją na słońce, w ilości odpowiadającej ok. 2 mg/cm² skóry (stosowanie mniejszej ilości znacząco obniża skuteczność ochrony). 
  4. Systematyczne reaplikacje: Filtr przeciwsłoneczny należy nakładać ponownie co 2-3 godziny, zwłaszcza po kąpieli, intensywnym poceniu się lub wycieraniu skóry ręcznikiem. 
  5. Stosowanie przez cały rok: Kremy z SPF powinno się nakładać codziennie – również zimą oraz w pochmurne dni, ponieważ promieniowanie UVA przenika przez chmury i szyby. 
  6. Uzupełniające środki ochrony: Noszenie kapeluszy, okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV oraz odzieży z długim rękawem znacznie wzmacnia efektywność ochrony kremem SPF. 
  7. Ochrona dzieci i osób starszych: U dzieci i seniorów, których skóra jest szczególnie wrażliwa na promieniowanie, stosowanie filtrów powinno być rygorystyczne i regularne. 
  8. Unikanie ekspozycji w godzinach szczytu UV: Nawet przy stosowaniu filtrów warto ograniczać przebywanie na słońcu w godzinach 10:00–16:00. 

W profilaktyce fotostarzenia istotne są również inne działania, takie jak: 

  1. Utrzymywanie odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry (stosowanie kremów nawilżających) 
  2. Włączenie do pielęgnacji kosmetyków antyoksydacyjnych (witamina C, E, koenzym Q10, polifenole) 
  3. Prawidłowa dieta bogata w antyoksydanty, regularne nawodnienie 
  4. Unikanie czynników drażniących i zanieczyszczeń 

Stosowanie kremów z SPF stanowi fundament profilaktyki i powinno być nawykiem pielęgnacyjnym każdego dnia, niezależnie od wieku, płci i typu skóry. Dzięki temu możliwe jest znaczące opóźnienie pojawiania się objawów fotostarzenia, poprawa kondycji cery oraz zmniejszenie ryzyka rozwoju chorób skóry związanych z promieniowaniem UV. .  

produkty ido lab zapobiegające fotostarzeniu

Przykładem nowoczesnego produktu wspierającego profilaktykę fotostarzenia jest krem ILUMENA SOL SPF 50+, który – dzięki zastosowaniu zaawansowanych, fotostabilnych filtrów chemicznych – zapewnia bardzo wysoką barierę ochronną przed pełnym spektrum promieniowania UVA, UVB oraz światłem niebieskim (HEV). Tym samym skutecznie przeciwdziała destrukcyjnemu wpływowi promieniowania na struktury skóry, ograniczając powstawanie głębokich zmarszczek, przebarwień i utraty jędrności. Obecność glukonolaktonu wzmacnia barierę naskórkową, działa łagodząco i nawilżająco, wspierając regenerację skóry narażonej na fotouszkodzenia, natomiast 3% DMAE Citrate poprawia elastyczność oraz wygładza zmarszczki, zapewniając dodatkowy efekt ujędrnienia. Lekka, niebieląca się formuła kremu sprzyja regularnemu stosowaniu – także jako baza pod makijaż – co jest kluczowe dla codziennej i skutecznej profilaktyki fotostarzenia, zmniejszając widoczność oznak starzenia się skóry i przedłużając jej młody wygląd. 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) dotyczące fotostarzenia i ochrony SPF

  1. Czym jest fotostarzenie skóry? Fotostarzenie to proces przedwczesnego starzenia się skóry wywołany długotrwałą ekspozycją na promieniowanie UV, objawiający się zmarszczkami, przebarwieniami, utratą jędrności oraz innymi zmianami strukturalnymi. 
  2. Dlaczego promieniowanie słoneczne tak istotnie wpływa na starzenie się skóry? -Promieniowanie UV uszkadza włókna kolagenowe oraz elastynowe, prowadząc do utraty sprężystości, powstawania zmarszczek i przebarwień. Ponadto wywołuje tzw. stres oksydacyjny, który przyspiesza procesy degeneracyjne w skórze. 
  3. Czy krem z filtrem należy stosować tylko latem i w słoneczne dni? Nie – promieniowanie UVA przenika przez chmury i szyby, dlatego kremów z SPF należy używać codziennie, niezależnie od pory roku czy pogody. 
  4. Od jakiego wieku warto stosować produkty z SPF? Ochrona przeciwsłoneczna jest zalecana w każdym wieku – zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych, ponieważ uszkodzenia kumulują się latami. 
  5. Czy wystarczy nałożyć krem z filtrem rano? Nie – skuteczność ochrony przeciwsłonecznej wymaga reaplikacji co 2-3 godziny, a także po pływaniu, poceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem. 
  6. Jak dobrać odpowiedni SPF do swojej skóry?Osobom o jasnej karnacji, dzieciom i osobom o szczególnej wrażliwości zaleca się SPF 50+, w pozostałych przypadkach minimum SPF 30. Kluczowe jest także, by krem chronił zarówno przed UVB, jak i UVA. 
  7. Czy stosowanie makijażu z filtrem zapewnia pełną ochronę? Makijaż z SPF może być uzupełnieniem ochrony, ale nie zastąpi kremu z wysokim filtrem nakładanego w odpowiedniej ilości na całą twarz i inne odsłonięte partie ciała. 
  8. Jakie inne działania, oprócz SPF, warto wdrożyć w profilaktyce fotostarzenia? Zalecane jest regularne nawilżanie skóry, stosowanie antyoksydantów (np. witamina C i E), zdrowa dieta, unikanie ekspozycji w godzinach szczytu UV, noszenie okularów i nakryć głowy oraz ograniczenie ekspozycji na zanieczyszczenia środowiskowe. 
  9. Czy osoby o ciemnej karnacji też powinny stosować kremy z filtrem? Tak – choć ciemniejsza skóra zawiera więcej melaniny i jest naturalnie lepiej chroniona, również ulega fotostarzeniu i jest narażona na rozwój zmian nowotworowych. Dlatego ochrona SPF jest ważna dla każdego typu skóry. 
  10. Czy kremy z SPF mogą być stosowane u dzieci i osób starszych? Zdecydowanie tak – skóra dzieci i seniorów jest szczególnie wrażliwa, dlatego wymaga regularnej i starannej ochrony przeciwsłonecznej. 

Podsumowanie

Fotostarzenie skóry to proces przyspieszonego starzenia się wywołany oddziaływaniem promieniowania UV, objawiający się m.in. głębokimi zmarszczkami, utratą jędrności, przebarwieniami, odbarwieniami, teleangiektazjami i suchością skóry. Ryzyko fotostarzenia zwiększa częsta ekspozycja na słońce bez ochrony, jasna karnacja, wiek, niektóre leki, stosowanie solarium, zanieczyszczenia środowiskowe i nieprawidłowa pielęgnacja. Kluczową metodą profilaktyki jest codzienne stosowanie kremów z szerokim spektrum ochrony SPF, odpowiednia aplikacja i regularne reaplikacje – niezależnie od pory roku. Uzupełniająco zaleca się pielęgnację nawilżającą i antyoksydacyjną, zdrową dietę oraz unikanie czynników drażniących. Przykładem nowoczesnej ochrony jest krem ILUMENA SOL SPF 50+, który skutecznie zabezpiecza skórę przed szkodliwymi skutkami promieniowania oraz wspiera jej regenerację, pomagając zachować zdrowy i młody wygląd przez dłuższy czas. 

Źródła informacji

  1.  Gilchrest B.A., Krutmann J. (red.): Skin Aging, Springer, 2006. 
  2.  Draelos Z.D.: Cosmetic Dermatology: Products and Procedures, Wiley-Blackwell, 2015. 
  3.  Oresajo C., Pillai S., Yatskayer M., Manco M.: Anti-aging mechanisms of skin care ingredients, Journal of Dermatological Science, 58(2), 2009. 
  4.  Narbutt J., Lesiak A.: Fotostarzenie skóry – mechanizmy i prewencja, Przegląd Dermatologiczny 2016; 103(4): 275-282. 
  5.  Krajewska-Kułak E., Łukaszuk C., Niczyporuk W.: Profilaktyka fotostarzenia skóry – rola filtrów przeciwsłonecznych, Dermatologia Estetyczna, 2017; 19(1): 23-29. 
  6.  Krol E., Słowińska M.: Nowoczesne filtry przeciwsłoneczne – mechanizmy działania i bezpieczeństwo stosowania, Dermatologia po Dyplomie, 2020; 11(2): 30-36. 
  7.  Bruls W.A.G., van Weelden H., van der Leun J.C.: Transmission of UV radiation through human epidermal layers as a function of wavelength, Photochemistry and Photobiology, 1984; 40(4): 485-494. 
  8.  Szymańska J., Dębowska J.: Rola diety i antyoksydantów w prewencji fotouszkodzeń skóry, Kosmetologia Estetyczna, 2018; 7(4): 336-342. 
  9. Wójcik M., Rudnicka L.: Starzenie się skóry – czynniki ryzyka, profilaktyka i leczenie, Postępy Dermatologii i Alergologii, 2019; 36(6): 687-697. 
  10.  ClinicalTrials.gov: Safety and Effectiveness of DMAE Citrate in Skin Care, dostęp 05.08.2025. 
Produkt dodany do listy życzeń